Objectieve kijk op de effecten van GHB

frankw3
17 jan
6 minuten om te lezen

Veel AD(H)D-patiënten gebruiken verdovende middelen. Sommigen gebruiken ze als alternatief, anderen gebruiken ze naast de medicatie. De positieve effecten van verdovende middelen, specifiek: XTC (MDMA), cocaïne, GHB, hasj/wiet, paddo's en speed worden vaak niet vermeld. Men kijkt meestal enkel naar de negatieve effecten (met alcohol als uitzondering). In de volgende artikels leggen we de focus op het combineren van deze stoffen met AD(H)D-medicatie en op zowel de negatieve als positieve effecten van de stoffen.

Begrijp me niet verkeerd. Ik ben zeker geen voorstander van het gebruik van verdovende middelen. Met dit artikel wil ik juist benadrukken hoe het komt dat er zo veel AD(H)D-patiënten verdovende middelen gebruiken. Wat bieden die verdovende middelen, wat zijn de voordelen, wat is het verschil met de medicatie, wat kunnen de gevolgen zijn, wat zijn de risico's ... ? Er zijn tal van vragen, maar de overkoepelende vraag is: "Waarom nemen zo veel mensen met AD(H)D verdovende middelen?"

Belangrijk: Vaak staat er in de bijsluiter van uw medicatie informatie over de risico's bij het combineren van het medicijn met alcohol.
Belangrijk: Als u vragen heeft bij bepaalde bijwerkingen die vermeld staan in de bijsluiter, aarzel dan niet om deze eens samen met een expert te overlopen. Bepaalde bijwerkingen komen zo zelden voor dat er geen reden is tot paniek.
Belangrijk: Indien u medicatie anders wilt gaan gebruiken, overleg dit dan altijd eerst met een arts. Sla een medicijn niet zomaar over.
Belangrijk: Dit artikel is louter informatief. Raadpleeg altijd eerst een arts voor u bepaalde veranderingen maakt of beslissingen neemt.
Belangrijk: Indien u dit artikel leest, vraag ik u alles te lezen. Zo heeft u een volledig beeld van zowel de positieve als de negatieve effecten. Het doel van positieve effecten aankaarten is niet de drug promoten. Ik wil met mijn artikels een beeld schetsen van alle effecten, ook de positieve. Zo kunnen we beter begrijpen waarom veel AD(H)D-patiënten verdovende middelen gebruiken.

GHB

Werking

Gamma hydroxyboterzuur (GHB) lijkt sterk op alcohol. Volgens DRUGSinfo wordt het vaak gebruikt op festivals, feesten en thuis. Het is een zeer gevaarlijke drug, omdat men al snel per ongeluk te veel kan nemen. Hierdoor zal je 'out gaan' (= buiten westen raken). De stof wordt vaak met een spuitje gedoseerd en heeft, net als alcohol, een remmend effect op de hersenen. De signalen zullen minder of minder snel door de hersenen stromen. GHB en alcohol zijn zeer gelijkaardig. Beide stoffen remmen de signalen in de hersenen. GHB zorgt:

Voor een meer ontspannen, 'zorgeloos', blij, slaperig of sloom gevoel. Door het slaperig gevoel zal men wel zeer gemakkelijk en goed in slaap vallen.
Voor een minder angstig gevoel
Voor een actiever gevoel (wordt vaak op festivals gebruikt)
Soms voor een hoger libido
Voor remmingen die verdwijnen/verminderen, wat een losser gevoel kan geven. Hierdoor wordt men vaak ook spraakzamer.
Voor tijdelijk geheugenverlies
Voor misselijkheid en overgeven
Voor een duizelig gevoel
Voor een langzame hartslag en ademhaling
Voor een slap gevoel in de spieren
Voor een verlaagde lichaamstemperatuur
Voor sluiptrekkingen in de armen, benen en het gezicht
(bij een hoge dosis) voor verlies van bewustzijn (coma)
Voor een "GHB-slaapje" (incorrecte term)

De effecten kunnen per persoon en moment verschillen.

"GHB-slaapje"

Wanneer men een te hoge dosis aan GHB inneemt geraakt men in wat soms een "GHB-slaapje" genoemd wordt. Soms gebruikt men GHB als slaapmiddel. Dat is enorm gevaarlijk. Bij het innemen van een te hoge dosis, val je niet in slaap, maar geraak je juist in een coma. Hierdoor voelt men geen pijnprikkels en is er spraken van een verminderde hersenactiviteit, dan bij iemand die slaapt. In ernstige gevallen kan je stikken in jouw eigen braaksel of onderkoeld raken. Bij een overdosis is er zelf kans op een ademhalingsstilstand, waarbij je kan overlijden.

Na een 'GHB-slaapje' kan men soms vrolijk en vol energie wakker worden. Men denkt gewoon goed geslapen te hebben. Voor de omgeving kan het heel angstaanjagend zijn om de persoon in kwestie in coma terug te vinden. Volgens DRUGSenUITGAAN (een website van het Trimbosinstituut) zijn er aanwijzingen dat vaker 'out gaan' zorgt voor hersenschade.

Veel AD(H)D-patiënten kampen met slaapproblemen. GHB zorgt voor een slaperig gevoel, wat kan helpen. Ook het energiek opstaan is een voordeel. We raden u toch ten zeerste aan andere alternatieven te overwegen.

Kans op verslaving

Mensen met AD(H)D die GHB gebruiken lopen extra risico. Sowieso zijn mensen met AD(H)D gevoeliger voor verslavingen, dan mensen zonder de diagnose. Daarbovenop is GHB zeer verslavend. Het verslaafd raken gaat vaak sneller dan gedacht. Eenmaal verslaafd, is stoppen niet meer zo eenvoudig. Als je wilt stoppen, gaat dit gepaard met tal van ontwenningsverschijnselen die heel heftig kunnen zijn. Professionele begeleiding is verreist bij het afkicken van GHB. Volgens DRUGSinfo kan het zelfs levensgevaarlijk zijn om abrupt te stoppen met GHB na een hoge dagelijkse dosis.

Gebruik in Nederland volgens de Nationale Drugs Monitor

De laatste wijzigningsdatum van de cijfers is 02/12/25. NDM is ook een site van het Trimbos Instituut Het cijfermateriaal is daardoor bruikbaar en betrouwbaar voor een correct beeld op het actuele gebruik van GHB onder de volwassenen in Nederland. Op de pagina van NDM staat dat in 2024, 0,3% van de volwassenen in het laatste jaar nog GHB gebruikt heeft. 1,9% gebruikte ooit in zijn of haar leven GHB. Het aantal mensen die GHB ooit in hun leven hebben gebruikt, ligt het hoogst onder mannen, 30-49-jarigen en volwassenen die wonen in (zeer) stedelijke gebieden.

De cijfers gaan over volwassen uit Nederland (18+) en het peiljaar is 2024.

Als we kijken naar die cijfers van NDM, zien we dat:

Ooit, laatste jaar, laatste maand: ten minste één keer GHB gebruikt ooit in het leven, in het laatste jaar, in de laatste maand. Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor CBS in samenwerking met het RIVM en het Trimbos-instituut.

1,9% van de volwassenen al eens GHB heeft genomen in zijn leven
0,3% van de volwassenen GHB in het laatste jaar heeft gebruikt (= ±40.000)
0,2% van de Nederlandse volwassenen gebruikte nog GHB in de laatste maand

Indien u bijkomend cijfermateriaal wenst over de verschillen in het aantal mensen dat ooit in hun leven GHB heeft gebruikt, uitgesplitst naar verschillende subgroepen binnen onze samenleving, kan u op deze pagina terecht.

In de drankjes

GHB komt in vloeibare toestand voor. Het zorgt voor een slaperig gevoel en kan zelfs een coma veroorzaken. Hierdoor gaan mensen vaak denken dat iemand GHB in hun drankje heeft gedaan. In de realiteit komt dit niet zo vaak voor als mensen denken. Meer info over drogeren vind je hier.

Belgische wet over GHB

In de meeste Europese landen (bv Nederland) is GHB verboden. De Belgische wet verbiedt GHB sinds 1996. Zoals de meeste verdovende middelen die verboden zijn, is GHB nog verkrijgbaar op de zwarte markt. Er staan zware straffen op het bezitten, verhandelen of produceren van GHB. Ter volledigheid vermeld ik graag dat ook GLB (de basisgrondstof voor de productie van GHB) bij wet verboden is in België.

Risico's bij het combineren van GHB met AD(H)D-medicatie

Er is nog geen onderzoek gedaan naar de combinatie van GHB met AD(H)D-medicijnen. Maar er is wel wat bekend over de extra risico's:

Onduidelijke effecten en risico's:

GHB remt de hartslag en de bloeddruk, terwijl de medicatie voor AD(H)D-patiënten die juist verhoogt. Dit zijn verwarrende signalen voor het hart en het lichaam. Welke risico's hiermee gepaard zouden kunnen gaan, is nog onduidelijk.

Plotse overdosis:

De dosis van GHB moet heel precies bepaald worden. Het is zeer gemakkelijk om hier te veel van te gebruiken. Het verschil tussen een effectieve werking en een overdosis is namelijk vrij klein. Bij een overdosis kan men bewusteloos geraken. De AD(H)D-medicatie biedt dan juist nog genoeg energie om de persoon wakker te houden. Als de medicatie plots uitgewerkt is, kan de GHB plots heel sterk beginnen werken en een overdosering volgen.

Veel impulsiever:

Mensen met AD(H)D ervaren andere effecten van GHB. Ze zijn zelf al impulsiever dan mensen zonder de diagnose. GHB zorgt ervoor dat de gebruiker ook impulsiever wordt. Tel dit bij elkaar op en je krijgt het effect bij een AD(H)D-patiënt. Wat dit zo gevaarlijk maakt is dat de dosering bij GHB heel precies moet gebeuren. Mensen met AD(H)D kunnen door hun impulsiviteit mogelijks minder goed doseren. Zeker op momenten van enthousiasme, drang ... is de kans op overdosering groter bij impulsievere mensen, onder andere bij AD(H)D-patiënten.

Combineer GHB nooit met alcohol, andere drugs of medicijnen. Dit kan levensgevaarlijk zijn.

Onderzoek naar GHB

GHB is oorspronkelijk een narcosemiddel. Bij ernstige slaapstoornissen kan dit voorgeschreven worden onder de naam 'Xyrem' of 'Natriumoxybaat'. In Nederland gebeurt het onderzoek naar GHB voornamelijk door het Trimbos-instituut (zie bronnen) en NISPA.